Led Tv

LED arka aydınlatmalı LCD televizyonlar son yıllarda yaygınlaşmış ve floresan arka aydınlatmalı LCD TV’lerin tahtına oturmuştur.

Yazar Serkan Yalçın

Led Tv

Plazma ve LCD televizyonlar üretilmeye başlanıp piyasaya girmeye başlayınca tüplü televizyonlar önemini yitirmeye başladı. Başlangıçta panel televizyonların fiyatları oldukça pahalı olduğu için bu geçiş aşama aşama gerçekleşmiş ve tüplü televizyonlar yerlerini panel televizyonlara bırakmaya başlamıştır.

Led Ekranların Çalışması Ve Yapısı

TV’lerde Kullanılan LED’in Yapısı

LED TV’ler, arka aydınlatması LED olan LCD televizyonlardır. Aslında LED TV’ler için LCD TV’lerin ulaştığı son nokta denilebilir. Standart LCD TV’lerden farklı olarak; arka aydınlatma CCFL (soğuk katot floresan lamba) ile değil, LED’ler ile yapılmaktadır. Ekranda görüntü oluşturulurken kullanılan arka aydınlatma teknolojisindeki bu devrimsel yenilik sayesinde oldukça ince paneller üretilmeye başlamıştır.

LED, İngilizcede Light Emitting Diode kelimelerinin kısaltılmış hâlidir ve “Işık Yayan Diyot” anlamına gelir. LED’ler elektrik enerjisini ışığa dönüştüren yarı iletken devre elemanlarıdır. Doğru polarma altında çalışırlar ve uçlarına uygulanan doğru polarma gerilimi ile doğru orantılı olarak ışık verir.

LED, doğru polarma edilirse enerji seviyeleri farklı elektron ve oyuklar birleşebilmek için enerjilerinin bir kısmını vermek zorundadır. Elektronlar bu enerjilerini ısı ve ışık biçiminde ortama verir. Eğer diyot şeffaf bir plastik kılıfla kaplanırsa diyot yapısında elektron oyuk birleşimi sırasında harcanan enerji ışık şeklinde ortama yayılır. Bizde böylece ışığı görmüş oluruz. 

LED’in en önemli kısmı yarı iletken malzemeden oluşan ve ışık yayan LED çipidir. LED çipi noktasal bir ışık kaynağıdır ve kılıf içine yerleştirilmiş yansıtıcı eleman sayesinde ışığın belirli bir yöne doğru yayılması sağlanır. Şeffaf kılıflı bir LED’e dikkatli bakılırsa LED çipi gözle görülebilir.

LED’lerin yaydığı ışık, LED çipi içerisindeki yarı iletken katkı maddeleri ile ilgilidir. LED’in hangi renkte ışık yayması isteniyorsa galyum, arsenit, alüminyum, fosfat, indiyum, nitrit gibi kimyasal malzemelerden uygun oranda yarı iletken malzemeye katkı yapılır (GaAIAs, GaAs, GaAsP, GaP, InGaAIP, SiC, GaN). Böylece LED çipinin istenen dalga boyunda ışıma yapması sağlanır. Örneğin kırmızı renk (660nm) için GaAlAs, sarı renk (595nm) için InGaAIP, yeşil renk (565nm) için GaP, mavi renk (430nm) için GaN kullanılır.

LED Ekranın Çalışması

Normal LCD TV’lerde ve LED TV’lerde aynı panel kullanılır. Aradaki fark sadece paneli aydıntlatmak için birisinde floresan lamba diğerinde ise ekranın farklı konumlarına sabitlenmiş sıra sıra LED’ler kullanılmasıdır. Arka aydınlatma dışında panelin çalışması standart LCD TV ile aynıdır. CRT tüp ya da plazma hücrelerine göre LCD hücreleri ışık üretemez. Bu yüzden LCD ekranlar arka ışığa ihtiyaç duyar.

Standart LCD TV’lerde arka aydınlatma için kullanılan floresanlar vardır. Bunların yaydığı beyaz ışık, ışık yayıcı ve ışık filtresi sayesinde tüm ekrana eşit olarak dağıtılır. Ekran binlerce hücrelerden oluşur. Bir hücreye gerilim uygulanarak hücre materyal yapısı değişmektedir. Likit kristal yapıya ulaşan ışık, likit kristallerin enerjilenmesiyle ortaya çıkan konumları neticesinde ışığı tamamen geçirir, belirli bir miktarını geçirir ya da geçirmez. Bu geçirgenliği kontrol eden TFT (Thin Film Transistor) yapısıdır. LCD içindeki bu yarı iletken anahtarlar, likit kristallerin ışığı kontrol etmesini sağlar ve bir perde gibi davranmalarına neden olur.

TFT yapı bir zar şeklinde ekranı kaplar. Thin film transistor teknolojisinin en önemli avantajı piksellerin birbirinden bağımsız olarak transistör aracılığıyla yönetilmesidir. Günümüzde notebook ekranlarında, cep telefonlarında ve televizyonlarda yaygın olarak bu yapı kullanılmaktadır.

LED Ekran Çeşitleri

LED TV’lerde arka aydınlatma olarak kullanılan LED’lerin, panel üzerindeki konumlarına göre iki türü vardır. Sınıflandırma yaparken bu LED dizilerinin panel üzerinde bulundukları konumları göz önünde bulundurulur.

Bunlar:

  • Edge (kenar) arka aydınlatma 
  • FULL LED arka aydınlatma

Kenar aydınlatma kullanan LED TV’lerde LED’ler, ekran boyutuna bağlı olarak bir,iki ya da dört kenar boyunca sıralanır.Işık yönlendirme levhaları kullanılarak ışık ekran boyunca eşit biçimde yayılır. Bu aydınlatma yöntemi kullanan televizyonlarda çok ince tasarımlar yapılabilmektedir.

LED TV Çalışma Prensibi 

LED TV’nin blok yapısından bahsettik. Şimdi tüm yapının birlikte nasıl çalıştığını ve görüntünün nasıl oluşturulduğunu inceleyelim.

Bir LED TV’nin arka kapağını açtığınızda karşınıza birkaç elektronik kart ve bunlar arasındaki bağlantıyı sağlayan bağlantı kabloları ve soketleri olduğunu görürsünüz. Bir LED TV aslında arka aydınlatması LED’ler ile sağlanan LCD televizyondur. Özellikle son yıllarda oldukça revaçtadır. Özellikle 3D görüntü izlenmesine olanak sağlayan yeni nesil televizyonların sayısı her geçen gün artmıştır. 3D kaydedilmiş bir görüntüyü gösteren televizyonların yanında 2D görüntüyü 3D görüntüye çevirme özelliğine sahip televizyonlar da yaygınlaşmaya başlamıştır.

LED TV’nin Avantaj ve Dezavantajları 

LED televizyonların avantajlı olduğu noktalar şunlardır:

  • Plazma ve LCD televizyonlara göre yaklaşık %40 daha az enerji tüketir.
  • LCD televizyonlardan çok daha hafif ve ince bir yapıdadır.
  • LCD’lere göre renkler daha gelişmiştir.
  • LCD türlere göre daha uzun ömürlüdür.
  • Yüksek ışıkta eski nesil televizyonlara göre daha az yansıma yapar.
  • 40” ve daha küçük ebatlı ekran boyları plazmalara göre daha performanslıdır.

LED televizyonların dezavantajları: 

  • Görüntüyü hızlı oluşturamaması sebebiyle hareketli görüntülerde görüntü netlik kaybeder. Bu sebeple yüksek Hz’li modellerin tercih edilmesi büyük önem taşır. 50 Hz’den aşağı tepkime süresine sahip modeller özellikle spor müsabakaları gibi programlarda büyük sıkıntı olabilir. 100 ya da 200 Hz tavsiye edilir.
  • Siyah-Beyaz renklerde LCD televizyonlarda olduğu gibi geçişler tam anlamıyla başarılıdeğildir.
  • Renkler gerçek renklerden daha parlak ve canlıdır.
  • Fiyatları diğer televizyon türlerine göre daha yüksek olabilmektedir.

 


ETİKETLER: led tv, led ekran