Üretim Yönetimi

Üretim sistemine bakılacak olursa amacının mal ve/veya hizmet üretmek olduğu görülmektedir. Üretimin önceki tanımlamalarında dikkat çeken durum dönüşüm olmasıdır.

07 Aralık 2020, Pazartesi Serkan Yalçın 98
Paylaş: Facebookta Paylaş Twitter da paylaş

Üretim Nedir?

İnsanlar, varoluşlarından itibaren hayatlarını sürdürebilmek için üretmek zorunda kalmışlardır. İlk üretim faaliyetleri kendi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik iken, daha sonra başkaları için üretim söz konusu olmuş ve günümüze kadar gelişerek gelmiştir. 
Üretimi en sade şekliyle “yaratılan bir değer” olarak kabul ederken aynı zamanda “ekonomik bir anlamı olan her hangi bir şeyi ortaya çıkarmak için yapılan faaliyetler” olarak da kabul etmekteyiz. Diğer bir tanımlamada ise üretim, doğadaki kaynakların ham madde ve malzemelerin insan gereksinimlerine daha uygun mal ve hizmetler biçimine dönüştürülmesi için yapılan fiziksel, kimyasal, yersel ve benzeri çalışmalar olarak tanımlanmaktadır. Bir faaliyetin üretim olarak kabul edilebilmesi için aynı zamanda insan gereksinimlerini karşılama gibi bir amaca hizmet etmesi de gerekmektedir. Üretim şekillerinde ve ürünlerde oluşan değişimin en önemli nedeni, müşteri istek ve gereksinimlerindeki ve hatta beklentilerindeki sürekli değişimdir. Bununla birlikte, üretim faaliyetinin başladığı günden itibaren de sorunlar ortaya çıkmaktadır. Özellikle üretimin bireysellikten çıkarak topluma yönelmesine bağlı olarak miktar ve çeşit olarak artmasıyla birlikte çözülmesi gereken sorunlar da artmaktadır. Tüm bu evreler süresince üretimde bulunan işletmelerin hedefleri giderek değişikliğe uğramaktadır. İlk dönemlerde üretimin miktarı önemliyken, daha sonra sırasıyla maliyeti, kalitesi ve şimdilerde ise çeşitliliği ve hızı ön plana çıkmaya başlamaktadır.

İşletmelerde Üretim Ve Üretim Sistemleri

İnsangücü ve diğer girdi kaynaklarının etkin kullanımı ile gerçekleştirilen üretim ekonominin can damarı olmaktadır. Ekonomistlere göre üretim fayda yaratmak şeklinde tanımlanmaktadır.
Mühendisler ise bir fiziksel varlık üzerinde, onun değerini arttıracak bir değişiklik yapmayı veya ham madde veya yarı mamulleri kullanılabilir bir mamule dönüştürmeyi üretim saymaktadırlar. İkinci tanım, bankacılık, ulaştırma, sağlık gibi faaliyetleri üretim olarak kabul etmemektedir. Oysaki işletmeler açısından bunların tümü, yani hem hizmet hem mal üretimi, üretim olarak kabul edilmektedir. Çünkü işletme kâr amacı güden ve bu amacına ulaşırken her türlü fayda yaratmaya çalışan kuruluştur.
Günümüzde, üretim kavramının kapsamı genişletilerek üretim faktörlerinin tedarikinden mal ve hizmetlerin pazara sunulmasına kadar olan tüm faaliyetleri kapsayan temel bir işletme faaliyeti durumuna gelmiştir. Ayrıca, teknolojik gelişmeler de üretimin bugünkü şeklini almasında etkin rol oynamıştır. Gelecekte de teknolojik gelişmeler bu hızla devam ederse üretim işletmeler açısından çok farklı bir anlam ifade edebilecek ve üretimde şu anda etkin olarak kullanılan yöntemler geçerliliğini kaybederek farklı yöntemler kullanılabilecektir.
Basit olarak, girdileri mal ve hizmetlere dönüştüren sisteme üretim sistemi adı verilmektedir. Üretim sisteminin daha iyi anlaşılabilmesi açısından önce sistem kavramı üzerinde durmak gerekmektedir. Sistem, bir bütünlük oluşturacak şekilde bir arada bulunan elemanlar, bu elemanlar arasındaki ilişkiler ve bunların birbirleriyle ve çevreyle ilişkili veya bağlantılı olan nitelikleri dizisidir şeklinde tanımlanmaktadır (Çelikçapa, 2000, 1). Farklı bir tanımlamada ise belirli bir amacı gerçekleştirmek için bir araya gelen elemanların bütününe sistem adı verilmektedir. Bu tanımlamada, her sistemin bir amacı olması gerektiği üzerinde durulmaktadır. 
Her sistemin, bir bütünlüğünün olması ve elemanlardan oluşması sistem kavramında bütünlüğü akla getirmektedir. Her sistemin bir amacının olmasına bağlı olarak bu sistemi oluşturan elemanların da uyumlu bir şekilde amacı gerçekleştirme doğrultusunda birbirini tamamlaması gerekmektedir. Sistemi oluşturan elemanların ahenkli işleyişinde herhangi bir uyumsuzluk, tüm sistemin bozulmasına neden olabilmektedir. Her sistem, alt sistemlerden oluşmaktadır ve bu alt sistemlerdeki bozulmalar da genel sistemin bozulmasına neden olabilmektedir. Örneğin, insanı bir doğal sistem olarak kabul ettiğimiz zaman sindirim sistemi ya da solunum sistemi bir alt sistemi olmaktadır. Bu alt sistemlerin herhangi birindeki ahenk bozukluğu tüm sistem olan insanın ahenginin bozulmasına neden olabilmektedir. Alt sistemler sistemin amacı doğrultusunda çalışırlarsa sistem başarılı olmaktadır.

Üretim Yönetimi

Üretim sistemine bakılacak olursa amacının mal ve/veya hizmet üretmek olduğu görülmektedir. Üretimin önceki tanımlamalarında dikkat çeken durum dönüşüm olmasıdır. Üretim sistemi de çeşitli elemanlardan oluşmakta ve sistem içinde gerekli girdiler kullanılarak istenilen çıktılar elde edilmeye çalışılmaktadır.